على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3880

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و سنك و استخوان . وقر ( vaqr ) م . ع . وقرت الاذن وقرا ( از باب ضرب ) و وقرت ايضا وقرا ( از باب سمع ) و وقرت ( مجهولا ) : گران گرديد گوش . و وقره الله ( از باب ضرب ) : گران گرداناد خداى گوش آن را . و وقر وقرا و وقورة ( نيز از باب ضرب ) : باوقار نشست . و منه قوله تعالى : وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ . و نيز وقر : شكافتن استخوان و ساق . وقر ( vaqr ) و ( vaqar ) ا . ع . كينه . يق : فى صدره وقر . و كذلك : وقر . وقر ( veqr ) ا . ع . بار و بار گران و بار خر و استر . ج : اوقار . وقر ( vaqar ) م . ع . وقرت الدابة وقرا ( از باب سمع ) : شكافته ساق و شكافته استخوان گرديد آن ستور . و وقر العظم ( مجهولا ) : شكافته شد آن استخوان . وقر ( vaqor ) ص . ع . مرد بردبار و آهسته كار و داراى وقار . وقرات ( vaqar t ) ا . ع . آثار و نشانها . ج : وقرة . وقرة ( vaqrat ) ا . ع . كفتگى پاى اسب از صدمه و ضربه سنك و شكوخيدگى و لنگى در پاى آن . و خجك و گودى در سنك و يا در استخوان . و گودى در سنك كه آب در وى گرد آيد . المثل : كانت وقرة فى صخرة : اين مثل را درباره كسى گويند كه در مصايب بردبار باشد و مصيبت در وى اثر نكند . وقرى ( vaqr ) ص . ع . دابة وقرى : ستور بار كرده . وقرى ( vaqar ) و ( vaqariyy ) ا . ع . شبان و خداوند گله گوسپندان خصوصا آنكه گوسپندان را براى گرفتن نژاد نگاه مىدارد . و خداوند خران . و ساكن در شهرهاى بزرك . وقس ( vaqs ) ا . ع . گرى و جرب . يق : ان بالبعير لوقسا اى شيئا من الجرب . و گناه و بدى كه از حد در گذرد . وقس ( vaqs ) م . ع . وقسه وقسا ( از باب ضرب ) : باز كرد پوست آن را . و نيز وقس : باز كردن پوست از سرريش . و ذكر كردن زنا و متهم كردن كسى را بزنا . يق : وقس فلانا . و پراكنده شدن جرب در شتران پيش از استحكام آن . وقش ( vaqc ) ا . ع . يك قسم گياهى . و شهرى نزديك صنعاى يمن . و نام مردى . وقش ( vaqc ) م . ع . وقش الرسم وقشا ( از باب ضرب ) : ناپديد شد آن نشان و محو گشت . وقش ( vaqc ) و ( vaqac ) و وقشة ( vaqcat ) و ( vaqacat ) ا . ع . حس و حركت و جنبش . و ريزه هيزم . وقص ( vaqs ) ا . ع . عيب و نقص . وقص ( vaqs ) م . ع . وقص عنقه وقصا ( از باب ضرب ) : شكست گردن او . و وقص عنقه : شكست گردن او را ( لازم و متعدى ) . و وقص الرجل ( مجهولا ) : شكسته شد گردن آن مرد . و وقصت به راحلته : شكست راحلهء وى گردنش را . و وقص الفرس الارض : كوفت آن اسب زمين را . و نيز وقص : عيب كردن و كم كردن و كم شدن . وقص ( vaqs ) و ( vaqas ) ا . ع . باصطلاح عروض جمع بين اضمار و خبن . وقص ( voqs ) ع . ج . اوقص و وقصاء . وقص ( vaqas ) ا . ع . كوتاهى گردن . وقص ( vaqas ) م . ع . وقص الرجل وقصا ( از باب سمع ) : كوتاه گردن گرديد آن مرد . وقص ( vaqas ) و ( vaqs ) ا . ع . مال افزون بر نصاب كه بر آن زكات واجب نگردد . و ريزه‌هاى چوب كه از آن آتش افروزند . ج : اوقاص . وقصاء ( vaqs ' ) ص . ع . زن گردن كوتاه . ج : وقص . وقط ( vaqt ) ا . ع . گودى در زمين درشت و گودى كه آب در وى گرد آيد . ج : وقاط و اقاط . وقط ( vaqt ) م . ع . وقطه وقطا ( از باب ضرب ) : زد آن را تا سنگين و سست گرديد . و وقط الديك : جست آن خروس به روى ماكيان . و وقط اللبن فلانا : سنگين كرد شير فلان را . و وقط به الارض : افگند آن را بر زمين . وقطان ( veqt n ) ع . ج . وقيط . وقظ ( vaqz ) ا . ع . حوض كوچك كه در آن آب بسيار گرد آيد . وقظ ( vaqz ) م . ع . وقظه وقظا ( از باب ضرب ) : بر زمين افگند او را . و سخت زد او را به نحوى كه سست شد و مشرف بمرك گرديد ، لغة فى وقذ . و وقظ على الامر : هميشگى ورزيد بر آن كار . و وقظ به فى راسه ( مجهولا ) : زد بر سر آن تا سنگين شد او الصواب بالطاء المهملة . وقع ( vaq ' ) ا . ع . آسيب . و زدگى چيزى به چيزى . و جاى بلند و جاى بلند از كوه . و شتاب رفتگى . وقع ( vaq ' ) م . ع . وقع المطر وقعا ( از باب فتح ) : فرود آمد باران و لايق سقط . و وقع فلان من كذا و عن